(ИСТРАЖУВАЊЕ) „Временска машина“ во Шуто Оризари – аминувале легализации на дивоградби кои не постоеле при приемот на барањето
[https://www.youtube.com/watch?v=57gPePxxT50]
Во Општината Шуто Оризари легализирале дивоградби што никнале пред само неколку години и покрај тоа што законот јасно пропишува дека тоа е дозволено само за бесправни објекти изградени пред март 2011 г. Врв на апсурдите е тоа што општината регистрирала барања за легализација на датуми кога, според јавно достапните сателитски снимки, на конкретните парцели се гледаат празни полјани. На решенијата се потпишани и поранешниот градоначалник Елвис Бајрам и сегашниот Курто Дудуш
Од Општината велат дека не ги отфрлаат нашите наводи, туку дека немаат начин да проверат кога е изграден одреден објект, па мораат да се потпрат на изјавата што ја дава барателот на нотар. Посочуваат и дека сателитски снимки од Google Earth не се докази допуштени во управна постапка. Се повикуваат на Мислење од Владата од 16 февруари 2021 година
Шуто Оризари е многу повеќе од улицата со пазарот и затворот. Населбата се развива, како и многу други урбани места.Еден начин да се гради е единствениот законски – со обезбедено одобрение. Другата опција е да се гради незаконски, а изграденото потоа да се легализира. Тоа го дозволи Законот за бесправно изградени објекти, според кој – се што е изградено заклучно со март 2011-та, може да се легализира, ако се поднесе барање до 31 декември 2018 година.Тоа значи дека изграденото по март 2011-та е дивоградба што нема шанси да се озакони. Но, во Шуто Оризари откривме дека има и трет начин да се озакони незаконието.
По допрен глас, „360 степени“ доби информации, а потоа провери низа објекти од различен тип кои се легализирани, како да биле изградени до 2011. Фактите кои ги утврдивме преку документи од Катастарот и од јавно достапните историски сателитски снимки од Гугл, покажаа дека објектите никако не смеело да бидат легализирани бидејќи се изградени далеку по март 2011 – крајниот датум до кој една дивоградба треба да е изградена за да биде легализирана.
На местото каде сега има комплекс од куќи се наоѓа на улица меѓу Шуто Оризари и Визбегово, во 2011 година имало ливада. Парцелата е празна и следната, и годината потоа. Првите објекти се појавуваат во 2014-та. Типските куќи, кои доминираат денеска, етапно почнуваат да се гледаат на сателитските снимки од октомври 2018-та. До декември истата година, кога истекува крајниот рок за поднесување барања за легализација, на терен има две куќи во фаза на карабина и една во изградба. Останатите ја пополнуваат парцелата во текот на 2021 година. Но, според датумите на документите од Катастарот, барањата за легализација биле поднесени пред да се изградат објектите. На пример, барањето за легализација на објектите 8, 9 и 10 било поднесено на 24.12.2018 година. А во тој момент, како што покажавме, еден од нив бил само на темели. Куќите кои се појавиле подоцна се легализирани со барања кои, вели логиката, биле поднесени пред воопшто да почнат да се градат.
Куќи се легализирале и на друга локација, во близина на хотелот „Бон-бон“. Таму во 2011 година ги нема двата објекта. Градбите, според сателитските снимки, се појавуваат многу подоцна – во 2018-та. Но, според документите што Општината ги доставила до Катастарот, произлегува дека барањата за легализација се поднесени седум години пред нивната изградба – во август и септември 2011-та. Притоа, едното решение за легализација го потпишал претходниот градоначалник Елвис Бајрам во 2017-та, а другото, неговиот наследник Курто Дудуш, во 2022-ра. И за двете легализации е наведено дека се приложени сметки од ЕВН, како и нотарски изјави на барателите – дека објектите се изградени пред март 2011.
Истата приказна е и со следната градба. Парцелата била празна во 2011 година. Празна била и во декември 2018 година. Објект, за првпат, се појавува на сателитските снимки од август 2019 година. Но, во документите пишува дека барањето за легализација е поднесено на 30 март 2016 година. Во прилог на барањето имало и изјава заверена на нотар од барателот на легализацијата од 10 март 2016 година, па и доказ – сметка од ЕВН Македонија и покрај тоа што, потсетуваме, локацијата била празна во 2011-та. Сепак, градоначалникот на Шуто Оризари, Курто Дудуш, на крајот на 2019 година ја легализира куќата како да е градена во законскиот рок.
По истиот терк е изградена и легализирана и бетонска база. Во 2011-та е празна полјана, исто како и во 2016-та. Дека нешто ќе се гради навестува чистењето на теренот дури во 2021-та. Бетонска база се појавува во март 2025-та. Но, барање за легализација е заведено со датум од март 2016. Решението за легалиација е од февруари 2023, а и во овој пример е приложена сметка од ЕВН, како и нотарска изјава.
Во близина на бетонската база, има и повеќекатен објект на кој на приземјето забележавме механичарскa работилница. Таму парцелата е празна се до 2016-та. Објектот се појавува во јануари 2017-та. Сепак, на барањето за легализација стои датум од август 2011, а решението за легализација со потпис на Елвис Бајрам е од април 2017.
Наидовме на уште една градба налик на автомобилска работилница. Сателитските снимки на Гугл направени во август 2011, пет месеци по крајниот законски рок до кога некој објект требало да постои за да се побара негова легализација, покажуваат дека на плацот има стари возила. Во 2014 парцелата е чиста, а во следните две години повторно се полни со возила. Помалиот објект се појавува во август 2016-та, а поголемиот, во август, но дури 2019-та. За двете градби наведено е дека барањето е поднесено во јануари 2016, а решението за легализација е од септември 2023.
Празна, во 2011-та, била и парцела предвидена за складиште за старо железо. Таму објект никнува дури во ноември 2021 година. Но, иако градба немало, на барањето за легализација стои јули 2018-та, а се легализирало на 30 септември 2021 – пред во реалноста да биде готов објектот.
Овој објект, пак, личи како да не е ниту дограден. Во 2011-та земјиштето било празно. Парцелата се оградува дури во 2017-та, а есента истата година објектот почнува да се гради. Барањето за легализација е од 2018-та, а постапката, проследена со сметка од ЕВН и нотарска изјава, завршила во април 2024-та.
Сознанијата ги потврдивме преку вкрстување на сателитските снимки со податоците од Агенцијата за кастатар на недвижности, откако побаравме увид и историски преглед на извршните запишувања на претходно споменатите парцели.
Потоа, во Општина Шуто Оризари, побаравме интервју со актуелниот градоначалник или писмени одговори. Нè интересираше, како се легализирани објекти изградени по законски утврдениот рок, односно по март 2011. И, како е можно да одобриле легализации на објекти кои не биле ниту почнати да се прават, кога е побарана нивна легализација?
[https://360stepeni.mk/istrazhuvane-vremenska-mashina-vo-shuto-orizari-aminuvale-legalizatsii-na-divogradbi-koi-ne-postoele-pri-priemot-na-baraneto/]
